دکتر لیلا سادات بهرامی عضو هیات علمی گروه بیوشیمی و تغذیه دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، همزمان با هفته ملی جمعیت در خصوص"نقش تغذیه در سلامت باروری" مطالبی ارائه داد که بخشی از آن را فرارویتان می نهیم:
بر همگان بدیهی است که رعایت سبک زندگی سالم به معنی فعالیت بدنی بالا و رژیم غذایی متعادل و کافی برای حفظ سلامت عمومی بدن ضروری است. اما متاسفانه در دهه های اخیر میزان مصرف غذاهای فست فودی، و مواد غذایی پر خطر و کم ارزش از جمله گوشت های فرآوری شده مثل سوسیس و کالباس، اسیدهای چرب ترانس، چربی های اشباع، قندهای ساده و ترکیبات نمک سود افزایش یافته و در مقابل ترکیبات آنتی اکسیدانی و مغذی از جمله میوه ها و سبزیجات، غذاهای دریایی و مغزیجات کمتر مورد توجه قرار می گیرند. همه ی این موارد در کنار سبک زندگی کم تحرک موجب افزایش شیوع اضافه وزن و چاقی و همچنین برخی مشکلات و بیماری ها از جمله ناباروری شده است.چاقی با توجه به اثرات مخربی که بر سلامتی می گذارد یکی از علل ایجاد ناباروری در زوجین به حساب می آید، به دلایل مختلف از جمله افزایش التهاب در بدن، بر هم زدن تعادل هورمون ها ی جنسی، اختلال در عملکرد سلول های اسپرم ساز و آزاد کننده تخمک چاقی شانس باروری را در هر دو جنس کاهش می دهد. نه تنها چاقی بلکه بالا بودن درصد بافت چربی در بدن حتی با وجود وزن نرمال یا اضافه وزن نیز می تواند شانس باروری را کاهش دهد، این مورد بسیار زیاد در بین جوانان دیده می شود که به دلیل زندگی بی تحرک و دریافت غذایی ناسالم، از وزن نرمال اما بافت چربی بسیار بالا و بافت عضلانی کم و در نتیجه ترکیب بدنی ناسالم برخوردار هستند.وضعیت ترکیب بدن با استفاده از تست آنالیز بیوامپدانس بررسی می شود، و این تست ساده اما کاربردی در مراکز تخصصی تغذیه و رژیم درمانی انجام می گیرد. بنابراین به زوجین توصیه می گردد پیش از اقدام به بارداری جهت بررسی وضعیت وزن و ترکیب بدن خود و همچنین دریافت مشاوره برای کنترل وزن و بهبود ترکیب بدن به متخصصین و یا کارشناسان تغذیه مراجعه کنند. همانطور که اشاره شد، تغذیه ی سالم، کافی و مغذی به جهت حفظ و ارتقای توان باروری ضروری می باشد. تحقیقات نشان داده اند که رژیم های غذایی متعادل که همراه با دریافت تمام ترکیبات غذایی ضروری برای بدن هستند می توانند به حفظ سلامتی و باروری کمک کنند.توصیه می گردد در رژیم غذایی روزانه خود از حبوبات، غلات، تخم مرغ، میوه ها، سبزیجات، لبنیات کم چرب و روغن های گیاهی به خصوص روغن زیتون استفاده کنید.مصرف گوشت قرمز نهایتا، گوشت سفید و غذاهای دریایی مثل ماهی و میگو نیز حداقل دوبار در هفته توصیه می گردد.تا حد امکان مواد غذایی را به صورت آبپز، بخارپز یا گریل شده استفاده کنید و مصرف آب حداقل ۶_۸ لیوان در روز ضروری می باشد.
توصیه می شود از مصرف شیرینی جات، نوشیدنی های شیرین شده و گازدار، تنقلات کم ارزش مثل: چیپس و پفک، گوشت های فرآوری شده مثل سوسیس و کالباس خودداری شود.استفاده از برخی ویتامین ها و املاح نیز در صورت کمبود با تشخیص آزمایشگاهی و یا براساس تشخیص پزشک یا متخصص تغذیه می تواند کمک کننده باشد. ویتامین های گروه ب به خصوص ویتامین ب 12 و ب9 از جمله ویتامین های محلول در آب ضروری و کاربردی در بدن هستند که در صورت کمبود می توانند بر عملکرد هورمون ها و سلامت بدن اثرات منفی برجای بگذارند، علاوه بر آن از گروه ویتامین های محلول در چربی و مؤثر بر باروری می توان به ویتامین د3 اشاره کرد که بر اساس نتایج مطالعات اپیدمیولوژیک کمبود آن به خصوص در جمعیت ایرانی از شیوع بالایی برخوردار است. علاوه بر ویتامین ها برخی فلزات و املاح از جمله آهن به خصوص در خانم ها به دلیل شیوع بالای کم خونی فقر آهن و روی در هر دو جنس نیز بر سلامت باروری مؤثر می باشد. از آنجایی که مصرف بیش از نیاز و خودسرانه ی مکمل ها نیز می تواند خطراتی را به همراه داشته باشد جهت بررسی کمبود و شروع مصرف ویتامین ها و املاح با پزشک و یا متخصصین تغذیه مشورت کنید. به طور کل با توجه به اهمیت تغذیه و تناسب اندام توصیه می گردد پیش از اقدام به بارداری، ارزیابی وضعیت تغذیه ای و تناسب اندام را جهت باروری سالم در نزد متخصصین و یا کارشناسان تغذیه انجام دهید.
معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی نیشابور
شنبه، 29 اردیبهشت ماه با شعار؛ نخبگان و جوانی جمعیت