اهمیت موضوع:

بنزین از ترکیبات خطرناکی همانند بنزن، تولوئن، زایلن و اتیل بنزن ( (BTEX تشکیل شده است که می تواند پیامدهای جدی مانند سرطان خون و بیماریهای عصبی بر سلامت انسان داشته  باشد.  سرطان زایی ترکیب بنزن (سرطان خون) موجود در بنزین به  صورت رسمی از طرف کمیته  بین الملی تحقیقات بر روی سرطان(IARC) اعلام شده  است. بیماری های شغلی در کارگران جایگاههای سوخت از  چندین سال قبل به رسمیت شناخته شده  است.  از جمله اثرات مواجهه با فراورده های نفتی در جایگاههای سوخت که ناشی از استنشاق مقادیر بسیار بالای بنزین است سرگیجه، خواب آلودگی و تسریع ضربان قلب، سردرد، اختلال و عدم هوشیاری، صدمات كليوى و كبدى و خونی و ژنتیکی  می باشد.  همچنین مواجهه طولانی مدت با بخارات بنزین موجب مشکلات تنفسی و علایم تنفسی همانند سرفه های مزمن، کوتاهی تنفسی، و خس خس سینه  میشود. یک مطالعه مروری نظامند در سال انجام شد. در این مطالعه تمام مقالات انجام شده در سرتاسر دنیا که تاثیر مواجهه با بنزین و تغییرات شاخصهای خونی در کارگران جایگاههای سوخت را بررسی کرده بودند، وارد مطالعه شدند. تعداد کل نمونه در گروه مواجهه داشته (کارگران جایگاههای سوخت) برابر 2044 و در گروه مواجهه نداشته برابر 1906 نفر بوده است. نتیجه این بررسی نشان داد در کارگران جایگاههای سوخت شاخص های خونی (گلبولهای قرمز، هموگلوبین) کاهش قابل توجهی پیدا کرده  بودند و همچنین هماتوکریت، نوتروفیلها، لنفوسیتها نیز افزایش قابل توجهی در گروه  مواجهه یافته  نسبت به  گروه  غیر مواجهه داشتند.  همچنین نتایج مطالعه نشان داد که با افزایش سال های مواجهه، تمامی شاخص های خونی دچار تغییرات آماری معنی داری شده اند. این تغییرات می تواند به عنوان یک سیگنال هشدار اولیه برای سلامت کارگران باشد. آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده(EPA) حذف بنزین در فرآورده های نفتی و جایگزینی آن با ماده ای با خطرات بهداشتی کمتر را توصیه کرده است. به طور کلی، اجرای اقدامات کنترلی و پیشگیرانه  از جمله کنترل های مهندسی (تهویه مناسب، اصلاح نشتی پمپها و مخازن،  استفاده  از سیتمهای بازچرخش بخارات در زمان نقل و انتقال سوخت، جانمایی با فاصله مطلوب پمپ ها))، اقدامات مدیریتی (چرخش شغلی، کاهش زمان قرار مواجهه ، نظارت بر استفاده از محافظ تنفسی (ماسک کارتریج))، نظارت مستمر در محل کار و ارزیابی خطرات سلامت، تدوین و اجرای برنامه های علمی و هدفمند و آموزش در جهت کاهش انتشار بخارات آلی از جایگاههای سوخت رسانی ضرورت دارد. در همین راستا پیشنهاد میشود که  همان گونه که انجام اقدامات مذکور در کشورهای پیشرفته در جهت کاهش انتشارات آلاینده ها از پمپ بنزینها به  طور قابل توجهی موثر بوده  است. برای به حداقل رساندن صدمات در دستور کار مسولان پخش فراوده های نفتی و جایگاههای سوخت  سراسر کشور قرار گیرد.

کلیدواژه ها: مواجهه شغلی، ترکیبات بنزین و گازوئیل،پارامترهای خونی،توزیع سوخت
گروه های مخاطب: رسانه ها و مردم، متخصصان و پژوهشگران، سیاستگذاران پژوهشی، سیاستگذاران درمانی 
مشخصات طرح مرتبط:
عنوان پروژه: تعیین تاثیر مواجهه شغلی با ترکیبات بنزین و گازوئیل بر پارامترهای خونی کارگران جایگاه های توزیع سوخت: یک مطالعه متاانالیز
محل انجام طرح:دانشگاه علوم پزشکی نیشابور
مجری اصلی:  خانم دکتر سمیه رحیمی مقدم  | تاریخ اتمام طرح: 1404/01/20 | کد طرح: 140101337