به مناسبت پنجمین روز از هفته ملی جمعیت و با شعار محیط کار دوستدار خانواده؛آینده ساز جمعیت ایران، صورت گرفت:
گفتوگو با دکتر سمیه رحیمیمقدم، رئیس مرکز تحقیقات سلامت محیط کار و عضو هیأت علمی گروه مهندسی بهداشت حرفهای و ایمنی کار دانشگاه علوم پزشکی نیشابور
ضرورت توسعه محیطهای کار دوستدار خانواده دکتر سمیه رحیمیمقدم با تأکید بر نقش تعیینکننده سلامت شغلی در پایداری خانواده و آینده جمعیتی کشور، بیان کرد که مفهوم «محیط کار دوستدار خانواده» فراتر از یک شعار و در حقیقت یک ضرورت اجتماعی و سلامتمحور است. به باور وی، کیفیت محیط کار ارتباطی مستقیم و عمیق با سلامت جسمی، روانی و عملکردی اعضای خانواده دارد و میتواند مسیر نسلهای آینده را تحت تأثیر قرار دهد.
گستره اثرگذاری عوامل زیانآور شغلی بر خانواده این متخصص مهندسی بهداشت حرفهای و ایمنی کار با استناد به تجربیات خود در حوزه بهداشت حرفهای و ایمنی کار تصریح کرد: پیامدهای نامطلوب محیطهای کاری صرفاً به فرد شاغل محدود نمیشود بلکه این پیامدها بهصورت مستقیم و غیرمستقیم به خانواده منتقل میشوند. قرارگیری طولانیمدت در معرض سروصدای زیاد در محیطهای کاری میتواند موجب اختلالات عصبی، کاهش تحملپذیری و بروز رفتارهای پرخاشگرانه شود، عاملی که آرامش فضای خانوادگی را مختل میکند. همچنین مواجهه شغلی با برخی مواد شیمیایی در مشاغل خاص، سلامت فرد را تهدید کرده و میتواند به بروز بیماریهایی نظیر سرطان، اختلالات باروری، افزایش احتمال سقط جنین و تولد نوزاد نارس منجر شود. این عوامل علاوه بر آسیبهای جسمی، بار روانی و اقتصادی قابل توجهی را نیز بر خانواده تحمیل خواهد کرد.
استرس شغلی، چالشی فراگیر در تمام مشاغل
عضو هیأت علمی دانشگاه با تأکید بر اینکه این مسائل صرفاً به صنایع سنگین محدود نیست، افزود: کارکنان حوزههای اداری، درمانی و آموزشی همچون پرستاران، ماماها، اساتید دانشگاه و .. نیز در معرض سطوح بالایی از استرس شغلی و خستگی مفرط قرار دارند. این فشارها موجب کاهش انرژی و انگیزه برای ایفای نقشهای خانوادگی میشود و میتواند بر کیفیت روابط خانواده و فرآیند تربیت فرزندان تأثیر منفی بر جای بگذارد.
هدف اصلی بهداشت حرفهای، تضمین کار سالم و بازنشستگی سالم
رئیس مرکز تحقیقات سلامت محیط کار، هدف اصلی نظام بهداشت حرفهای را صیانت از سلامت جسمی و روانی شاغلان در طول دوران خدمت معرفی کرد و افزود: برنامهها و مداخلات بهداشت حرفهای با این هدف طراحی میشوند که شاغلان ضمن برخورداری از یک دوره کاری پربار، بتوانند دوران بازنشستگی خود را با تندرستی و آرامش روانی سپری کنند. ما نمیخواهیم شاهد آن باشیم که سالهای پس از بازنشستگی افراد صرف تحمل و درمان بیماریهایی شود که ریشه در شرایط نامطلوب محیط کار داشته است.
محیط کار سالم؛ سرمایهگذاری برای آینده جمعیت کشور
دکتر رحیمی مقدم در انتها تأکید کرد: تلاش در جهت ایجاد محیطهای کار دوستدار خانواده نوعی سرمایهگذاری بلندمدت بر سلامت فردی، استحکام خانواده و در نهایت پایداری جمعیت کشور است. توجه سازمانها به این رویکرد میتواند مسیر توسعه اجتماعی را هموار کرده و آیندهای روشنتر برای جامعه فراهم آورد.