در حالی‌که بخش عمده‌ی توجه در ناباروری و بارداری معمولاً معطوف به زنان است، پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که استرس روانی مردان می‌تواند به‌شکل جدی بر کیفیت اسپرم، موفقیت لقاح، و حتی سلامت روان و جسم جنین اثر بگذارد.
استرس مردانه از طرق زیر می تواند بر ناباروری اثرگذار باشد:
۱- کاهش کیفیت اسپرماسترس مزمن می‌تواند باعث افزایش هورمون کورتیزول شود که بر محور هیپوتالاموس_هیپوفیز _ گناد مردان ( HPA axis) اثر می‌گذارد و ترشح تستوسترون را کاهش می‌دهد. این وضعیت در نهایت به کاهش تعداد، تحرک، و کیفیت  DNA  اسپرم منجر می شود.مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۴ نشان داد مردانی که سطح بالایی از استرس را گزارش کرده بودند، کیفیت اسپرم پایین‌تری نسبت به مردان با استرس کمتر داشتند.
۲- آسیب به DNA اسپرم:

استرس می تواند موجب افزایش رادیکال های آزاد (استرس اکسیداتیو) شود و به DNA اسپرم آسیب وارد کند. این آسیب ممکن است منجر به سقط جنین، شکست بارداری داخل آزمایشگاهی (IVF) یا بروز اختلالات در جنین شود. مطالعات منتشر شده در nature reviews urology بیان می کنند که آسیب DNA اسپرم با کاهش نرخ لقاح موفق، سقط مکرر و افزایش ریسک اختلالات رشد کودک مرتبط است.
تأثیر استرس در بر جنین و فرزند آینده:

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که استرس روانی پدر قبل از لقاح می‌تواند از طریق تغییرات اپی‌ژنتیکی (مانند متیلاسیون DNA در اسپرم)، اطلاعاتی را به جنین منتقل کند که بر رشد مغز، خلق‌وخو، و حتی پاسخ ایمنی کودک اثرگذار است.
راهکارهای پیشنهادی برای کاهش اثرات استرس پدر:
 مدیریت استرس با ورزش، مدیتیشن و مشاوره روان‌شناختی مکمل‌های آنتی‌اکسیدانی مثل ویتامین  C,E و روی و سلنیوم خواب کافی و کاهش مصرف الکل و نیکوتین درمان حرفه‌ای اضطراب یا افسردگی مزمن
درک نقش پدران در فرآیند باروری و سلامت فرزند، باید به اندازه‌ی توجه به مادران جدی گرفته شود. سلامت روان پدر، تنها بر خودش اثر ندارد، بلکه می‌تواند بر نسل بعدی نیز تأثیر عمیق و پنهان بگذارد.

نیلوفر صادق احمدی عضو هیات علمی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی نیشابور