برنامه ثبت تخمدان پلی کیستیک(PCO)
دانشگاه علوم پزشکی نیشابور و دانشگاه علوم پزشکی بابل به منظور انجام تحقیقات و جمعآوری دادههای مرتبط با بیماری سندرم تخمدان پلی کیستیک، تفاهمنامهای را به امضاء رساندهاند. این تفاهمنامه از تاریخ 25 فروردین ماه 1403 در حال اجرا میباشد. مجری ثبت سرکار خانم دکتر زهره سالاری (فلوشیپ طب مادر و جنین) می باشند.
معرفی برنامه
سندرم تخمدان پلی کیستیک یکی از شایعترین اختلاﻻت غدد درون ریز در زنان سنین باروری است که با شیوعی بین 4 تا 20 درصد در دنیا گزارش شده و در ایران بر اساس معیارهای روتردام، حدود 14.6 درصد از زنان در سنین تولیدمثل را درگیر می کند. این اختلال با مجموعه های از نشانه های بالینی و بیوشیمیایی مانند بی نظمی قاعدگی، نازایی، هیرسوتیسم، آکنه، چاقی و مقاومت به انسولین همراه بوده و در سالهای اخیر به عنوان یک چالش جدی سلامت عمومی شناخته شده است.
در کنار علائم بارز بالینی،PCOS با افزایش قابل توجه ریسک ابتلا به بیماری های مزمن مانند دیابت نوع 2، سندرم متابولیک، اختلاﻻت لیپیدی و بیماریهای قلبی-عروقی همراه است .افزون بر این، مطالعات نشان می دهند زنان مبتلا بهPCOS در معرض اختلاﻻت روانی متعدد از جمله افسردگی، اضطراب، مشکلات جنسی، و کاهش کیفیت زندگی هستند، که می تواند بر ابعاد اجتماعی و خانوادگی آن ها نیز تاثیرگذار باشد.
با وجود بار گسترده بیماری، فقدان یک نظام ثبت جامع برای پیگیری وضعیت بیماران، تحلیل روند درمان، پایش عوارض، و تهیه آمارهای دقیق همچنان یکی از نقاط ضعف مهم در مدیریت این اختلال در کشور محسوب میشود .کشورهای پیشرفته ازبرنامه های ثبت بیماری(Registry systems) به عنوان ابزارهایی راهبردی در نظام سلامت برای ارتقاء کیفیت مراقبت،تسهیل مطالعات تحقیقاتی، و توسعه سیاستهای مبتنی بر داده استفاده می کنند.
از طرف دیگر با توجه به پیچیدگی بالینی، تنوع فنوتیپ ها و عوارض چندوجهی سندرم تخمدان پلی کیستیک، استقرار یک برنامه ثبت می تواند زیرساختی راهبردی برای مدیریت یکپارچه این اختلال در کشور فراهم کند. این نظام نه تنها موجب ارتقاء کیفیت مراقبت از بیماران می شود، بلکه بستر ارزشمندی برای توسعه پژوهش های چند رشته ای، بهبود سیاست های سلامت زنان، وکاهش بار اقتصادی و اجتماعی ناشی از بیماری فراهم خواهد آورد.
بنابراین، راه اندازی یک برنامه ثبت اختصاصی برایPCOS ، اهداف چندبعدی زیر را دنبال می کند:
اهداف کلیدی برنامه ثبتPCOS
الف .اهداف درمانی و بالینی
- فراهم سازی اطلاعات دقیق برای مدیریت بهینه و فرد محور بیماران مبتلا
- پایش روند پاسخ به درمان های دارویی و غیردارویی
- تعیین پروفایل های خطر برای پیش بینی پیامدهای بالینی و متابولیک
- ارزیابی اثربخشی مداخلات متنوع شامل دارو، رژیم غذایی و فعالیت بدنی
ب .اهداف اپیدمیولوژیک و پژوهشی
- اندازه گیری شیوع، بروز و روند زمانی سندرم در مناطق مختلف
- فراهم سازی بستری مناسب برای مطالعات آینده نگر، کارآزمایی های بالینی و مطالعات مورد-شاهدی
- تشکیل بیوبانک اطلاعاتی برای مطالعات ژنتیکی، بیومارکری و ایمونولوژیک
ج .اهداف آموزشی و سیاستگذارانه
- ایجاد پایگاه داده ملی برای آموزش پژوهشگران و دانشجویان حوزه های پزشکی، مامایی، تغذیه و روانشناسی
- کمک به تدوین راهنماهای بالینی بومی سازی شده برای تشخیص و درمانPCOS
- حمایت از برنامه ریزی های سلامت عمومی برای پیشگیری از عوارض بلندمدت سندرم
- ایجاد شاخص های نظارت عملکرد در سیستم بهداشت زنان