sonogr

تعطیلات نوروزی و سلامت مادران باردار
تعطیلات نوروز دوره‌ای مهم در فرهنگ ایرانی است که تغییراتی در سبک زندگی، تغذیه، فعالیت بدنی و الگوهای مسافرتی ایجاد می‌کند. این تغییرات می‌توانند برای زنان باردار مزایا و معایبی به همراه داشته باشند. در این مطلب، تأثیر تعطیلات نوروز بر سلامت جسمی و روانی زنان باردار بررسی شده و راهکارهایی برای مدیریت بهتر این دوران ارائه می‌شود.
ایام نوروز و تأثیر آن بر سلامت روانی زنان باردار
بارداری به خودی خود می‌تواند با اضطراب و تغییرات خلقی همراه باشد. اما در این ایام زنان باردار می‌توانند زمان بیشتری را با خانواده سپری کرده و از حمایت عاطفی بهره ببرند که این امر سبب کاهش استرس آنان خواهد شد. از سوی دیگر، شلوغی، آماده‌سازی برای مهمانی‌ها، سفرها و تغییرات در برنامه خواب می‌تواند سطح استرس را افزایش دهد.
راهکارهایی برای حفظ سلامت روانی:
- برنامه‌ریزی مناسب برای جلوگیری از خستگی ناشی از آماده‌سازی و دید و بازدیدها
- اختصاص زمان کافی برای استراحت و خواب منظم
- کاهش استرس از طریق مدیتیشن، تنفس عمیق یا یوگا مخصوص بارداری
- حفظ تعادل در فعالیت‌های اجتماعی و اجتناب از محیط‌های شلوغ و پرازدحام

تغییرات تغذیه‌ای: نوروز با تنوع غذایی زیاد همراه است؛ از آجیل و شیرینی گرفته تا غذاهای چرب و سنگین. این تغییرات غذایی می‌تواند بر سلامت زنان باردار تأثیر بگذارد و مشکلاتی مانند افزایش وزن بیش از حد، سوزش معده، قند خون بالا و افزایش فشار خون را تشدید کند.
نکات تغذیه‌ای برای نوروز:
- مصرف متعادل آجیل‌های خام و کم‌نمک و خودداری از زیاده‌روی در مصرف شیرینی‌ها
- جایگزینی میوه‌های تازه به جای شیرینی‌های پرکالری و نوشیدنی‌های گیاهی مفید مانند دمنوش بابونه یا زنجبیل به جای نوشیدنی‌های شیرین
- خوردن وعده‌های غذایی کوچک و مکرر برای جلوگیری از سوزش معده و مشکلات گوارشی
- نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از کم‌آبی بدن، به‌ویژه در روزهایی که مصرف تنقلات شور افزایش می‌یابد
چالش‌های مسافرت در نوروز برای زنان باردار:
نوروز زمانی است که بسیاری از خانواده‌ها به مسافرت می‌روند. با این حال، سفر در دوران بارداری نیازمند توجه ویژه‌ای است. سفرهای طولانی، نشستن‌های طولانی‌مدت و تغییرات آب‌ و هوایی می‌توانند خطراتی مانند لخته شدن خون، کم‌آبی و ناراحتی‌های گوارشی را افزایش دهند.
 توصیه‌های مهم برای سفر در دوران بارداری:
- انتخاب بهترین زمان سفر: سه‌ماهه دوم (هفته ۱۴ تا ۲۸)ایمن‌ترین زمان برای سفر است.
- اجتناب از سفرهای طولانی و نشستن‌های مداوم، توقف هر دو ساعت برای پیاده‌روی و حرکات کششی توصیه می‌شود.
ـ پرهیز از غذاهای خیابانی یا رستوران‌های غیر بهداشتی
ـ به همراه داشتن مدارک پزشکی و داروهای ضروری مثل مکمل های بارداری و دارو های ضد تهوع، بطری آب و میان وعده سالم، لباس راحت و مناسب سفر
- بستن کمربند ایمنی به‌درستی: قسمت پایینی کمربند زیر شکم و روی لگن قرار گیرد.
شرایطی که در آن سفر توصیه نمی‌شود:
- خونریزی یا لکه‌بینی در بارداری
- سابقه زایمان زودرس یا نارسایی دهانه رحم
- فشار خون بالا
- دیابت بارداری کنترل‌نشده
مدیریت فعالیت‌های نوروزی برای حفظ سلامت بارداری:
- اجتناب از ایستادن‌های طولانی در آشپزخانه یا هنگام پذیرایی از مهمانان
- ورزش سبک مانند پیاده‌روی کوتاه برای حفظ جریان خون و جلوگیری از ورم پاها
- استراحت‌های کوتاه بین فعالیت‌ها و نشستن در محیط‌های راحت
- اجتناب از محیط‌های شلوغ برای جلوگیری از قرار گرفتن در معرض بیماری‌ها و عفونت‌ها
- رعایت بهداشت فردی برای جلوگیری از ابتلا به بیماری‌های ویروسی و عفونت‌ها.
- استفاده از ماسک در محیط‌های شلوغ و شستن مرتب دست‌ها
- اجتناب از قرار گرفتن طولانی‌مدت در هوای خیلی گرم یا خیلی سرد
- مشورت با پزشک قبل از سفر یا تغییرات اساسی در رژیم غذایی
نتیجه‌گیری:
تعطیلات نوروز فرصتی مناسب برای آرامش، دید و بازدیدهای خانوادگی و تجدید انرژی است، اما می‌تواند چالش‌هایی نیز برای زنان باردار ایجاد کند. مدیریت صحیح رژیم غذایی، رعایت نکات ایمنی در سفر، توجه به سلامت روانی و ایجاد تعادل در فعالیت‌ها می‌تواند به حفظ سلامت مادر و جنین کمک کند. با برنامه‌ریزی مناسب، مادران باردار می‌توانند نوروزی ایمن و دلپذیر را تجربه کنند.
 
        نیلوفر صادق احمدی، عضو هیات علمی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی نیشابور