بروسلوز بیماری هزار چهره

بروسلوز یک نوع بیماری باکتریایی است که توسط گونه های مختلف بروسلا ایجاد می شود که عمدتا گاو، خوک، بز، گوسفند و سگ را مبتلا می کند. انسان ها از طریق تماس مستقیم با حیوانات آلوده، خوردن یا نوشیدن محصولات حیوانی آلوده یا استنشاق عوامل موجود در هوا به این بیماری مبتلا می شوند این بیماری معمولاً علائمی شبیه آنفولانزا از جمله تب، ضعف و کاهش وزن ایجاد می کند اما ممکن است در اشکال غیر معمول و با علائم خفیف ظاهر شود که منجر به عدم تشخیص این بیماری شود. بیشتر موارد ابتلا، ناشی از مصرف شیر یا پنیر غیر پاستوریزه از بز یا گوسفند آلوده است.

چه کسی در معرض خطر است؟
تحقیقات نشان داده این بیماری افراد در هر سن و هر جنسی را تحت تاثیر قرار می دهد. در جمعیت عمومی، بیشتر موارد ناشی از مصرف شیر خام یا مشتقات آن مانند پنیر تازه است. بیشتر این موارد از محصولات گوسفند و بز است. بیماری بروسلوز یک خطر شغلی برای افرادی که در بخش دامداری کار می کنند یا افرادی که با خون، جفت، جنین و ترشحات رحمی حیوانات در تماس هستند محسوب می شود، و خطر ابتلا به این بیماری در این افراد افزایش می یابد. این روش انتقال در درجه اول کشاورزان، قصابان، شکارچیان، دامپزشکان و پرسنل آزمایشگاهی را تحت تاثیر قرار می دهد.

پیشگیری و کنترل
پیشگیری از بیماری بروسلوز بر اساس مراقبت و پیشگیری از عوامل خطر است. موثرترین راهبرد پیشگیری از بین بردن عفونت در حیوانات است. واکسیناسیون گاو، بز و گوسفند در مناطقی با میزان شیوع بالا توصیه می شود. در مناطقی که ریشه‌کنی در حیوانات از طریق واکسیناسیون یا حذف حیوانات آلوده امکان‌پذیر نیست، پیشگیری از عفونت انسان، اساساً مبتنی بر افزایش آگاهی، اقدامات ایمنی غذایی، بهداشت شغلی و ایمنی آزمایشگاهی است. پاستوریزه کردن شیر برای مصرف مستقیم و ایجاد مشتقاتی مانند پنیر گام مهمی برای جلوگیری از انتقال از حیوان به انسان است. کمپین های آموزشی در مورد اجتناب از محصولات شیر غیر پاستوریزه و همچنین سیاست های فروش آن می تواند موثر باشد. در كارهاي كشاورزي و فرآوري گوشت، موانع حفاظتي و برخورد و دفع صحيح زايمان‌هاي پس از زايمان، لاشه حيوانات و اندام‌هاي داخلي يك راهبرد مهم پيشگيري است.

دکتر سجاد یعقوبی
استادیار باکتری شناسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی نیشابور

معاونت تحقیقات و فناوری