سالمندی به عنوان یکی از مراحل طبیعی رشد و تکامل انسان، فرایند پیچیدهای است که حاصل فرسایش تدریجی ارگان های حیاتی است به گزارش سازمان بهداشت جهانی، جمعیت سالمندی به سرعت در حال افزایش است. پیشبینی شده است جمعیت سالمندان جهان در سال ۲۰۳۰ به ۹۷۳ میلیون نفر و در سال ۲۰۵۰ به ۲ میلیارد نفر برسد که حدود هشتاد درصد آن در کشورهای کمتر توسعه یافته خواهند بود، در ایران نیز روند سالمند شدن جمعیت آغاز شده است پیش بینی ها، حاکی از این است که در سال ۲۰۵۰ میلادی سهم این گروه جمعیتی در کشور به ۱۹.۷ درصد برسد. افراد سالمند نسبت به افراد جوان، نیاز بیشتری به خدمات یکپارچه سلامت دارند و غالباً به دلیل پیچیدگی مشکلاتشان نیازمند اقامت طولانی مدت در بیمارستان ها هستند. مراقبت از بیمار سالمند قسمت مهمی از مراقبت پرستاری است که ممکن است تحت تأثیر عوامل بسیاری قرار بگیرد، یکی از این عوامل می تواند نگرش پرستاران نسبت به مراقبت از بیمار سالمند باشد. پرستار به بیمار سالمند کمک میکند تا حداکثر حرکات جسمی و توانایی را در انجام امور حفظ کند و با ضعف های جسمی، روحی، روانی و اجتماعی تطابق یابد. ارائه خدمات پرستاری به سالمندان باید از چهار ویژگی شامل مراقبت فیزیکی مؤثر از بیمار سالمند، احترام به سالمند، علاقه به سالمندان و داشتن دانش و مهارت های لازم در این زمینه، برخوردار باشد. ازآنجائیکه همه پرستاران پس از فارغ التحصیلی عمدتاً با افراد سالمند کار می کنند، صرفنظر از اینکه آیا مایل به انجام این کار هستند یا خیر، بنابراین ضروری است که پرستاران و دانشجویان پرستاری به اندازه کافی آمادگی لازم را برای مراقبت از این جمعیت رو به رشد داشته باشند. این موضوع نیاز به پرستاران ماهر و متخصص را در زمینه مراقبت از سالمندان افزایش می دهد. یکی از ارکان پاسخگویی به نیازهای سلامت جامعه، توجه به دانش و نگرش این مراقبان سلامت حول پدیده سالمندی به عنوان یک نیاز در حال رشد است که اهتمام ویژه ای را در راستای نیازسنجی، رفع نیازهای موجود و برنامه ریزی برای آینده می طلبد. موسوی و همکاران می نویسد پرستاران، بیماران خود و انتظارات آن ها را به خوبی نمی شناسند و در اغلب مواقع نیازهای آنان به خوبی برآورده نمی شود. کمبود دانش اصولی در زمینه تغییرات طبیعی فیزیولوژیک در پیری موجب نارسایی در تطبیق مراقبتهای ارائه شده متناسب با تغییرات طبیعی ناشی از سن می شود و این امر می تواند سالمندان را در معرض خطر قرار دهد. از سویی نداشتن دانش کافی و نگرش منفی بر روی عملکرد پرستاران اثر می گذارد و باعث می شود نتوانند در زمینه سالمندی مراقبتهای مورد نیاز را ارائه دهند Doherty و همکاران در مقاله خود مینویسد سالمندان از سوی سیستم درمان مورد غفلت واقع می شوند و به عنوان گروهی کم اهمیت از جمعیت، مورد درمان قرار می گیرند و نقشی در تصمیم گیری های درمانی خود ندارند. اگرچه مطالعات بسیاری در مورد دانش و نگرش متخصصان مراقبتهای سلامت نسبت به سالمندان وجود دارد اما نتایج حاصل از این مطالعات بحث برانگیز بوده و از منفی تا مثبت متغیر است نتایج برخی مطالعات نیز نشان میدهند مددکاران اجتماعی، مراقبین سلامت و دانشجویان پرستاری نگرش ضعیف، دانش ناکافی و تصورات غلطی را در رابطه با کار با سالمندان داشتند برخی مطالعات نیز به این نتیجه رسیدند که اکثر دانشجویان پرستاری دانش و علاقه کمی به کار با افراد سالمند دارند در ایران اما در سالهای اخیر مطالعات محدودی در رابطه با دانش و نگرش پرستاران و دانشجویان حول پدیده سالمندی انجام شده است. در مطالعه موسوی و همکاران، نتایج نشان داد پرستاران نسبت به ارائه مراقبتهای جسمانی از بیماران سالمند، نگرشی مثبت و نسبت به ارائه مراقبت های روحی و روانی نگرشی خنثی داشتند، نتایج مطالعه پاک پور و همکاران گویای این است که دانش پرستاران و دانشجویان پیرامون حقایق دوران سالمندی در سطح متوسط و نگرش آنها به سالمندی مثبت بود و نتایج مطالعه منصوری آرانی و همکاران نشان می دهد نگرش پرستاران نسبت به مراقبت از سالمندان منفی می باشد که بیانگر دانش ناکافی پرستاران نسبت به سالمندی میباشد درحالیکهElebiary و همکاران دانش و نگرش پرستاران نسبت به مراقبت از افراد سالمند در کشور عربستان را در سطح مثبت و مطلوب گزارش کردند؛ بنابراین با توجه به خلأ اطلاعاتی موجود در کشور و افزایش قابل توجه نیاز به مراقبت از سالمندان در ایران، بررسی دانش و نگرش مراقبین سلامت در این رابطه و به لحاظ بالینی از اهمیت بالایی برخوردار است و برنامه ریزی در این عرصه، مستلزم شناخت دقیق وضعیت موجود و نیازهای این گروه جمعیتی میباشد همچنین از آن جائیکه دانشجویان پرستاری پرستاران اینده هستند و برای اینکه در سیستم درمانی ، روند رو به رشدی وجود داشته باشد، تا هم رضایت بیمار حاصل شود و هم تاثیر عملکرد متاثر از دانش و نگرش آنها در روند بهبود بیمارانشان بخصوص بیماران سالمند نمایان گردد. از این رو مطالعه فوق با هدف بررسی مقایسه آگاهی و نگرش دانشجویان و مربیان پرستاری نسبت به سالمندی ضرورت دارد.
پیشنهاد برای کاربرد نتایج :
با توجه به اینکه سطخ آگاهی شرکت کنندگان در این پژوهش در سطح متوسط گزارش گردید برگزاری و شرکت در دوره های آموزشی به صورت آنلاین و یا حضوری به لحاظ بالینی از اهمیت بالایی برخوردار است.
کلیدواژه ها: جمعیت سالمندی، پدیده سالمندی، دانشجویان، مربیان پرستاری
گروه های مخاطب: متخصصان و پژوهشگران
مشخصات طرح مرتبط:
عنوان پروژه: مقایسه آگاهی و نگرش دانشجویان و مربیان پرستاری نسبت به پدیده سالمندی در دانشگاه علوم پزشکی نیشابور و دانشگاه آزاد در سال 1401
محل انجام طرح: دانشگاه علوم پزشکی نیشابور
مجری اصلی: خانم عاطفه دهنوعلیان تاریخ اتمام طرح: 1403/08/15 | کد طرح: 135